بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

71

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

وَ قالُوا و گفتند عابدين ملائكه لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ اگر خواستى خداى بخشنده عبادت نميكرديم ما آن ملائكه را و چون خداى تعالى اين معنى را خواسته لا علاج ما عبادت ملائكه ميكنيم و اين آيه دلالت دارد بر اينكه مشركان از اهل جبرند و نظير اين آيه سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللَّهُ ما أَشْرَكْنا ست كه در سورهء انعام « 1 » مذكور است و دلالت بر بطلان جبر دارد آنچه ميفرمايد كه ما لَهُمْ بِذلِكَ مِنْ عِلْمٍ نيست اين جماعت را به اين دعوى بيهوده كه لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ هيچ گونه دانشى و دليلى إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ نيستند ايشان در اينسخن مگر آنكه تخمينى ميكنند و بگزاف حرفى ميزنند زيرا كه مشيت الهى تعلق بعدم عبادت ملائكه گرفته ليكن عباد را مختار گردانيده در عبادت ملائكه و در عدم آن و مشركين بسوء اختيار خود بعبادت ملائكه پرداختند . و احدى به جهت رعايت مذهب جبر گفته « ذلك » در ما لَهُمْ بِذلِكَ مِنْ عِلْمٍ اشارت بر اناث بودن ملائكه است نه بقول خداى تعالى كه فرموده لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ تا دليل بر ابطال جبر شود ، و پوشيده نيست كه

--> ( 1 ) - س 6 ى 148